We zien de wereld als een verzameling losse objecten: een boom, een buur, een bedrijf, een rivier. Elk lijkt op zichzelf te bestaan en pas daarna in verband te treden met de andere. De Sageocratie gaat van het omgekeerde uit, en dat is haar eerste beginsel: de dingen bestaan niet eerst afzonderlijk om zich daarna te verbinden; ze bestaan door de banden die hen samenhouden. Uit deze omkering volgt een heel concreet gevolg: als niets op zichzelf bestaat, dan kan ook niets op zichzelf beslist worden.
We zien de objecten, we vergeten de verbanden
Onze blik is gebouwd om uit te knippen: hij isoleert scherpe vormen en laat in de schaduw wat hen verbindt. Een rivier is echter geen ding dat je op een tafel zou kunnen leggen: neem het water, de oevers of de stroming weg, en er is geen rivier meer. Wijzelf houden alleen stand door de lucht, door het levende, door hen die ons hebben grootgebracht. Het is geen sentimenteel beeld, maar een nauwkeuriger beschrijving van het werkelijke dan die waaraan onze gewoonten ons hebben gewend. Het besef van de verbanden is ophouden de kaart, gemaakt van losse objecten, voor het gebied te nemen.
Wat er verandert wanneer we beslissen
Een beslissing over de school houdt geen stand als ze de gezondheid van de kinderen negeert, de lucht die ze inademen, de druk van het werk op hun ouders. Een economische beslissing raakt de bodems, het water en de relaties evenzeer als de cijfers. Beslissen met besef van de verbanden betekent niet alles in rekening brengen, wat onmogelijk en verlammend zou zijn. Het betekent breed genoeg kijken om niet elders juist het probleem te maken dat men hier beweert op te lossen. Niet alles weten, maar ver genoeg kijken.
Een beginsel, geen gevoel
Men zou er een uitnodiging in kunnen zien om zich «verbonden te voelen», een kwestie van emotie of spiritualiteit. Dat is het niet. Het besef van de verbanden is een eis van helderheid, zo concreet als nagaan, voor men handelt, wat ons gebaar verderop zal teweegbrengen. Het is het eerste van de drie beginselen die de Sageocratie funderen, en misschien datgene wat het onopvallendst onze manier van zien verandert. Het boek, dat nog moet verschijnen, zal de gevolgen ervan ontvouwen, tot in de organisatie van een samenleving; dit artikel opent slechts de deur.