Kitabu kuhusu utawala wa kidunia kilichoandikwa kwa Kifaransa, kilichotafsiriwa katika lugha kumi na saba hata kabla ya kuchapishwa rasmi, kinachosambazwa kupitia tovuti iliyoundwa kusomwa katika mabara yote — chaguo hili si la kawaida. Linaakisi imani ya msingi ya mradi: kwamba changamoto ambazo jamii zetu zinazikabili haziwezi kutatuliwa katika kiwango cha kitaifa, na kwamba majibu yanayojitokeza kutoka utamaduni mmoja, lugha moja, na mapokeo moja ya fikra yatakuwa pungufu bila shaka.
Makala hii inaeleza kwa nini upande wa lugha nyingi na wa kidunia wa Sageokrasia si kifaa cha ziada cha mradi — ni mojawapo ya masharti ya uhalali wake.
Tatizo la jambo la ulimwengu mzima kutoka eneo moja tu
Mapendekezo yote makubwa ya kisiasa ya kisasa yamedai kuhusu ulimwengu mzima kutoka eneo fulani maalumu. Demokrasia huria ilifikiriwa kwa kiasi kikubwa kwa Kiingereza, kutoka mapokeo ya kifalsafa ya Uingereza na Marekani. Umaksi ulitungwa kwa Kijerumani, kutoka usomaji wa Kizungu wa historia. Haki za binadamu zilitangazwa kwa Kifaransa, kutoka mapinduzi yaliyokuwa na migongano yake ya kikoloni.
Itikadi hizi za ulimwengu mzima zisizo kamili zimezalisha mawazo muhimu, taasisi halisi, na maendeleo yasiyopingika. Pia zimezalisha pembe za upofu kubwa — uhalisia ambao lugha zao na tamaduni zao za asili hazikujua kuuona, watu ambao uzoefu wao haukupata tafsiri katika misingi hiyo ya kidhana.
Sageokrasia haidai kuponyoka kutoka kwa tatizo hili. Ilizaliwa kutoka fikra ya pekee, iliyobebwa na mwandishi anayezungumza Kifaransa, iliyolishwa na mapokeo maalumu ya kifalsafa na kiroho. Lakini inalichukua tatizo hili kwa uzito tangu mwanzo, kwa kujenga usambazaji wake wa lugha nyingi si kama tafsiri ya juujuu, bali kama mwaliko wa kutajirishana kwa pande zote.
Kile ambacho kila lugha huleta
Kutafsiri Sageokrasia katika lugha kumi na saba si zoezi la tafsiri kwa maana ya neno kwa neno. Ni zoezi la kuhamisha — la kuthibitisha kuwa dhana kuu za mradi zina mwangwi, vilinganishi, na nuansi za pekee katika kila lugha na katika kila utamaduni.
Dhana ya sintoni, kwa mfano, ina mwangwi tofauti kwa Kijapani — ambapo dhana kama ma (nafasi sahihi kati ya vitu) au musubi (uhusiano wenye upatanifu) zinatoa njia za kuingilia ambazo Kifaransa hakiruhusu. Dhana ya uhai inapata mwangwi wa kina katika mapokeo ya kifalsafa ya Kiafrika — hasa ubuntu (mimi nipo kwa sababu sisi tupo) — yanayotajirisha maana yake mbali zaidi ya kile ambacho mapokeo ya kifalsafa ya Kizungu yanaweza kutunga. Dhana ya mchango wenye upatanifu inazungumza kwa kawaida na mazoea ya kijamii yaliyotia mizizi katika tamaduni nyingi za Kusini mwa dunia, ambapo thamani ya kitendo haipimwi kwa faida yake ya kibiashara bali kwa athari yake kwa jamii.
Mwangwi huu si bahati nasibu. Unadokeza kuwa Sageokrasia, mbali na kuwa usafirishaji wa mtazamo wa Kimagharibi wa dunia, inagusa kitu cha msingi zaidi — fahamu kuhusu utawala wa haki ambazo mapokeo mengi ya kibinadamu yameziendeleza kwa kujitegemea, na ambazo mradi unatafuta kuziunganisha katika lugha inayopatikana kwa karne ya 21.
Kwa nini sasa
Swali la wakati si dogo kuliko lile la lugha.
Tunaishi muunganiko adimu wa hali unaofanya wakati huu kuwa unaofaa hasa kwa kujitokeza kwa pendekezo kama Sageokrasia.
Sharti la kwanza ni mgogoro wa wakati mmoja wa imani katika mifumo ya kisiasa katika mabara yote. Mgogoro huu si wa namna moja — huchukua maumbo tofauti barani Ulaya, Amerika ya Kusini, Afrika, na Asia. Lakini hushiriki sifa moja ya pamoja: idadi inayoongezeka ya wananchi, katika mazingira ya kiutamaduni tofauti sana, wana hisia kuwa taasisi zilizopo haziwezi tena kukabiliana na changamoto halisi za enzi yao. Hisia hii huunda mwanya — si dhamana, bali mwanya — kwa mapendekezo mbadala.
Sharti la pili ni muunganisho wa kidunia. Kwa mara ya kwanza katika historia, wazo linaweza kusambaa kwa wakati mmoja katika nchi kadhaa, katika lugha kadhaa, bila kupita kwenye vichujio vya nyumba za uchapishaji za kitaifa, vyombo vya habari vinavyotawala, au mashine za kisiasa. Muunganisho huu una athari mbaya zilizoandikwa vizuri — upotoshaji wa habari husafiri kwa kasi ile ile kama ukweli, mara nyingi kwa kasi zaidi. Lakini pia huunda uwezo wa kusambaza mawazo mazito ambao haukuwepo miaka thelathini iliyopita.
Sharti la tatu ni kasi ya migogoro ya kidunia. Mtikisiko wa hali ya hewa, uhamiaji mkubwa, magonjwa ya mlipuko, na uyumbaji wa kijiografia-kisiasa — mambo haya huunda shinikizo linaloongezeka kwa mifumo ya kisiasa ya kitaifa, na hufanya iwe wazi zaidi na zaidi kuwa majibu ya kitaifa kwa migogoro ya kidunia hayatoshi kimuundo. Uwazi huu hufungua nafasi kwa mapendekezo ya utawala yanayofikiri katika kiwango ambamo matatizo yanajitokeza kwa kweli.
Maana ya Ramani ya Dunia
Ramani ya Dunia ya Sageokrati — uchoraji wa kidunia wa usajili kwa nchi — ni chombo cha kiutendaji na alama ya kisiasa kwa pamoja. Bado haijaonekana: ni chaguo la kukusudia, ambalo lenyewe ni uthibitisho wa mlingano. Mahesabu kwa nchi hayatawekwa wazi hadi yafikie kiwango cha umuhimu wa kimataifa. Tarakimu zina maana tu zinaposakisi mwendo halisi katika kiwango ambamo zinahesabika.
Kile kinachotokea kwa sasa ni halisi, hata kama hakionekani. Kila usajili huhifadhiwa mara tu unapowasilishwa — ukiwa na tarehe, eneo la kijiografia, na uthibitisho. Huorodheshwa katika rejista ya kidunia na utahesabika siku itakapofika.
Kiwango hicho kitakapofikiwa, ramani itahuika. Kila nukta itakayojitokeza itakuwa kitendo cha mamlaka ya kiraia — mtu, mahali fulani duniani, ambaye atakuwa ameamua kuwa mwelekeo huu unamfaa na atakuwa amechagua kuuonyesha. Maendeleo yataonekana nchi baada ya nchi, yakiruhusu kufuatilia mienendo ya usambazaji, kutambua maeneo ambamo mradi unaota mizizi, na kupima kile ambacho kura za maoni hazipimi: nia iliyoonyeshwa rasmi, yenye tarehe, isiyotenduliwa.
Lugha 17 kama ahadi
Lugha kumi na saba ambazo Sageokrasia inasambazwa nazo si orodha kamili ya dunia. Ni mahali pa kuanzia — ahadi ambayo mradi unaichukua kwa utofauti wa mapokeo ya fikra na uzoefu wa kibinadamu ambao unaweza kutajirisha, kusahihisha na kuimarisha zaidi kile ambacho mwandishi mmoja, kutoka eneo moja, anaweza tu kukielezea kwa muhtasari.
Sageokrasia haitakuwa kikamilifu kile inachotaka kuwa hadi itakaposomwa, kukosolewa, kutafsiriwa na kubadilishwa na watu ambao uzoefu wao ni tofauti kabisa na ule wa wale waliompa uhai. Hili ni sharti la uhalali wake, si hatari kwa mlingano wake.
Mradi wa utawala wa kidunia usiojua kuzungumza ila kwa wale wanaofanana naye tayari si mradi wa utawala wa kidunia. Ni klabu.
« Wazo lisiloweza kujieleza ila kwa lugha moja hubaki mfungwa wa utamaduni mmoja. Sageokrasia inataka kuwa mali ya tamaduni zote. »
Kitabu Sageokrasia — Kuelekea jamii inayotegemea ufahamu, sintoni na uhai kinapatikana katika lugha kumi na saba kwenye sageocracy.org. Kiko katika hatua ya kuwasilishwa kwa wachapishaji na kitachapishwa hivi karibuni katika toleo lililochapwa.